Head ครูพักลักจำ

ครูพัก…ลักจำ หุ้นกู้ (29/4/58)

ใฝ่ดี : ลุงครับ…วันก่อนเราคุยเรื่องตราสารหนี้ไป ผมเอาไปเล่าให้เพื่อนๆ ฟัง เพื่อนยังคงสงสัยเรื่องของ หุ้นกู้

เพื่อนๆ : ใช่ครับลุง…พวกเราไม่เข้าใจเรื่องของหุ้นกู้ครับ ถามใฝ่ดี ใฝ่ดีก็บอกว่าไม่รู้เหมือนกัน

ใฝ่ดี : ใช่ครับ…ครั้งที่แล้วลุงไม่ได้อธิบายให้ผมฟัง

เพื่อนๆ : พวกเราก็เลยตกลงกันว่าจะมาหาลุงช่วงเช้าวันนี้แหละครับ

ลุงเพียร : งานเข้าอีกแล้วสิน่ะ ตาเพียร..เอ๊ย……

ใฝ่ดี, เพื่อน : ลุงช่วยอธิบายหน่อยเถอะครับ

ลุงเพียร : ก็ได้ ก็ได้ หุ้นกู้ใช่มั้ย

ใฝดี : ใช่ครับแต่เพิ่มอีกหน่อยน่ะครับ ว่าหุ้นกู้คืออะไร และแตกต่างจากหุ้นสามัญอย่างไร

ลุงเพียร : หุ้นกู้ (Bonds) ก็คือ ตั๋วสัญญาใช้เงินระยะยาวประเภทหนึ่งที่ออกโดยผู้กู้ ซึ่งระบุว่าผู้กู้ ได้กู้ยืมเงินจำนวนหนึ่งจากผู้ซื้อ หรือผู้ถือหุ้นกู้ โดยผู้กู้สัญญาว่าจะจ่ายคืนเงินจำนวนดังกล่าวในอนาคตและจ่ายดอกเบี้ยเป็นรายงวดตามวันที่กำหนดไว้ตลอดอายุหุ้นกู้ ผู้ถือหุ้นกู้จะมีสภาพเป็นเจ้าหนี้ของบริษัทที่ออกหุ้นกู้นั้น

ใฝ่ดี : เป็นการกู้ยืมเงิน เข้าบริษัทนั่นเอง

ลุงเพียร : ใช่…..โดย หุ้นกู้ที่ออกจำหน่ายจะต้องระบุข้อมูล ดังนี้

1. ระยะเวลาครบกำหนดไถ่ถอน หรืออายุหุ้นกู้

2. มูลค่าที่ตราไว้ หรือ มูลค่าเมื่อครบกำหนดไถ่ถอน ซึ่งเป็นเงินต้นที่ผู้กู้ต้องชำระคืน ณ วันครบกำหนดไถ่ถอน โดยปกติจะเท่ากับ 1,000 บาท

3. อัตราดอกเบี้ยที่ระบุไว้บนใบหุ้นกู้ ซึ่งแสดงถึงร้อยละของมูลค่าที่ตราไว้ โดยมักจะจ่ายเป็นรายปีหรือรายครึ่งปี

หุ้นกู้จัดเป็นหลักทรัพย์ที่ให้รายได้ประจำ เนื่องจากการจ่ายดอกเบี้ยและชำระคืนเงินต้นของหุ้นกู้ ได้ระบุไว้แน่นอน ณ เวลาที่ออกและกำหนดเป็นจำนวนเงินคงที่ ตลอดอายุหุ้นกู้ ดังนั้นผู้ซื้อหรือผู้ถือหุ้นกู้จะทราบถึงกระแสเงินสดในอนาคตที่จะได้รับนับ จากวันที่ซื้อจนถึงวันครบกำหนดไถ่ถอน

เพื่อน : แล้วมันต่างกันยังไงกับหุ้นสามัญอะครับ

ลุงเพียร : อะไรกัน…อยู่โรงเรียนยังไม่รู้จักหุ้นสามัญอีกเหรอ

เพื่อน : ผมอยากรู้ว่าความหมายของหุ้นสามัญของลุงจะตรงกับพวกเรามั้ย

ลุงเพียร : นี่จะลองของกันใช่มั้ย ในส่วนของหุ้นสามัญ (Common Stocks) หรือ ที่บางคนเรียกว่า หุ้นทุน คือ ตราสารทุน

ใฝ่ดี : อ้อ…ถึงบางอ้อ หุ้นสามัญก็คือ ตราสารทุนนั่นเอง ไม่งั้นครั้งหน้าผมต้องมาถามลุงอีกแน่ว่า ตราสารทุนคืออะไร

ลุงเพียร : หุ้นสามัญ, หุ้นทุน, ตราสารทุน จะบอกถึงความมีส่วนร่วมเป็นเจ้าของในบริษัท ซึ่งออกโดยบริษัทมหาชนจำกัด ที่ต้องการระดมเงินทุนจากประชาชน เพื่อให้ประชาชนได้เข้าไปมีส่วนร่วมเป็นเจ้าของในธุรกิจนั้นๆ โดยตรง เช่น การมีสิทธิเข้าประชุมและลงคะแนนเสียงในที่ประชุม มีสิทธิร่วมตัดสินในปัญหาสำคัญในที่ประชุมผู้ถือหุ้น โดยผลตอบแทนที่ผู้ซื้อหุ้นสามัญจะได้โดยตรงก็คือ เงินปันผลจากกำไรในธุรกิจตามอัตราที่ที่ประชุมใหญ่กำหนด ซึ่งไม่แน่นอนขึ้นอยู่กับผลการดำเนินงานของบริษัท และอาจไม่มีการจ่ายเงินปันผลเลยก็ได้

ใฝ่ดี, เพื่อนๆ : ก็คือหุ้นที่พวกเราลงทุนกันอยู่ทุกวันนี้

ลุงเพียร : ใช่ ส่วนหุ้นกู้จะมีเงินกำไรจากการขายหุ้นถ้าหุ้น ปรับตัวขึ้น และสิทธิในการจองซื้อหุ้นใหม่ ในกรณีที่มีการเพิ่มทุนจดทะเบียน ฯลฯ แล้วก็ในตลาดหุ้นที่ซื้อขายกันอยู่ในทุกวันนี้ แต่ต้องยอมรับว่าหุ้นสามัญเป็นหุ้นที่นักลงทุนส่วนใหญ่ซื้อขายกันอยู่ มากกว่า 80% ของหุ้นในตลาดทั้งหมด

ใฝ่ดี : สรุปว่ามันมีความแตกต่างกันยังไงครับ

ลุงเพียร : ความแตกต่างระหว่างหุ้นสองประเภทนี้จะเห็นได้ชัดตอนที่เลิกบริษัท คือ ผู้ถือหุ้นกู้จะมีสิทธิ์มาเรียกคืนเงินของตนเองก่อน เพราะว่าเป็นเงินกู้ยืม แต่ผู้ถือหุ้นสามัญ จะเป็นรายสุดท้ายที่จะได้เงินคืน หรืออาจไม่ได้คืนเลยก็ได้ ถ้าบริษัทไม่มีจ่าย เพราะว่าเป็นเจ้าของ

ใฝ่ดี : เมื่อเลิกกิจการ กิจการจะต้องขายสินทรัพย์ออกทั้งหมดแล้วนำเงินมาใช้หนี้ก่อน ซึ่งก็หมายรวมถึงหุ้นกู้ด้วยใช่มั้ยครับ หลังจากนั้นถึงจะนำเงินมาคืนให้กับผู้ถือหุ้น

ลุงเพียร : เข้าใจถูกต้องแล้วละ

ใฝ่ดี, เพื่อนๆ : ขอบคุณครับลุง