Head ครูพักลักจำ

ครูพัก…ลักจำ (24/4/58)

ลุงเพียร : คราวที่แล้วเราคุยกันเรื่อง งบกระแสเงินสดไป คราวนี้เราจะมาทำความเข้าใจรูปแบบต่างๆ ของงบกระแสเงินสด รวมถึงวิธีการอ่านและวิเคราะห์ข้อมูลในงบกระแสเงินสดในแต่ละประเภทกันดีมั้ย

ใฝ่ดี : ดีมากเลยครับลุง….ผมจะได้มีความรู้เยอะ

ลุงเพียร : งั้นเรามาเริ่มกันเลยน่ะ….ในทางบัญชีนั้น งบกระแสเงินสดแบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลัก โดยแบ่งตามวิธีการจัดทำงบกระแสเงินสด ได้แก่ทางตรงและทางอ้อม และในงบกระแสเงินสดทั้งทางตรงและทางอ้อม

ใฝ่ดี : มีทางตรงกับทางอ้อมด้วย ทำไมไม่ไปทางตรงละครับ..จะได้ถึงเร็ว ๆ จะอ้อมทำไม

ลุงเพียร : อย่าเพิ่งตลก …เดี๋ยวลุงลืม
ทางตรงกับทางอ้อมที่ว่า ก็สามารถแยกย่อยข้อมูลภายในได้เป็น 3 ส่วนหลักๆ ด้วยกัน ได้แก่ กระแสเงินสดจากกิจกรรมดำเนินงาน (CO) กระแสเงินสดจากกิจกรรมการลงทุน (CI) และกระแสเงินสดจากกิจกรรมจัดหาเงินทุน (CF) อันนี้ไปหาอ่านเพิ่มเติมเอาเอง แต่ลุงคลับคล้ายคลับคราว่าเราจะเคยพูดเรื่องนี้กันไปแล้วน่ะ

สำหรับวิธีคิดคำนวณงบกระแสเงินสดโดยหลักๆ ก็ใช้วิธีคิดเดียวกัน คือดูผลต่างของเงินสดที่รับเข้ามาในธุรกิจ หักออกด้วยเงินสดที่จ่ายออกไป ได้ผลต่างออกมาเป็นเงินสดคงเหลือ หรือก็คือเงินสดที่เหลืออยู่ในธุรกิจที่สามารถนำมาใช้จ่ายได้

ใฝ่ดี : เดี๋ยวๆ อันไหนทางตรงอันไหนทางอ้อม ลุงยังไม่บอกผมเลย

ลุงเพียร : ก็นี่ไงละ…กำลังจะอ้าปากพูด ก็แทรกเข้ามาซะอย่างงี้อ่ะน่ะ

ใฝ่ดี : อะ 1 แบบทางตรง…เชิญครับ คุณเพียร

ลุงเพียร : แบบที่ 1 แบบทางตรงน่ะครับ คุณใฝ่ดี…….. วิธีจัดทำงบกระแสเงินสดทางตรงจะใช้วิธีคำนวณเงินสดจากกระแสเงินสด ทางรับและทางจ่ายที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินงานโดยตรง ซึ่งก็คือคิดคำนวณเงินสดจากเงินสดที่ได้จากการขายสินค้าหรือบริการ หักลบออกด้วยเงินสดที่จ่ายเป็นค่าใช้จ่ายในการทำสินค้าหรือบริการต่างๆ เช่น ค่าวัตถุดิบ ค่าจ้าง ค่าใช้จ่ายอื่นๆ ในการผลิต รวมถึงหักค่าใช้จ่ายเป็นดอกเบี้ยและภาษี (ไม่รวมถึงค่าใช้จ่ายในการซื้อสินทรัพย์ถาวร เช่น เครื่องจักรที่มีอายุการใช้งานมากกว่า 1 ปี)

ใฝ่ดี : ก็จะประมาณว่า รับจริง- จ่ายจริง แล้วมันดียังไงเหรอครับ

ลุงเพียร : ประมาณนั้น และการจัดทำงบกระแสเงินสดจากกิจกรรมการดำเนินงานโดยวิธีทางตรงนี้ มูลค่าที่ได้จากการคำนวนจะเป็นมูลค่าเทียบเท่าเงินสดที่เหลืออยู่ในธุรกิจจริงๆ ซึ่งจะช่วยให้ผู้ประกอบการหรือผู้บริหารมองเห็นภาพเงินสดรับ-จ่ายในช่วงเวลาหนึ่งๆ ได้ชัดเจน โดยเฉพาะส่วนที่เป็นเงินรับและจ่ายในการผลิตและขายสินค้าหรือบริการ เป็นประโยชน์ในการทำนายหรือประมาณการกระแสเงินสดได้ว่าจะมีรูปแบบเดียวกัน หรืออาจได้รับผลกระทบจากสภาวะเศรษฐกิจ สังคม หรือการเมือง ที่กำลังจะเกิดขึ้นจนอาจทำให้ปริมาณกระแสเงินสดในธุรกิจของเราในอนาคตเปลี่ยนไปหรือไม่

ใฝ่ดี : แล้วแบบทางอ้อมละครับลุง

ลุงเพียร : ถ้าเป็นแบบทางอ้อมนั้นเป็นการสรุปภาพกระแสเงินสดโดยเปลี่ยนมุมมามองจากการเปลี่ยนแปลงของสินทรัพย์หมุนเวียนและหนี้สินหมุนเวียน (ซึ่งถือว่าเป็นรายการที่เทียบเท่าเงินสด) แทน

ใฝ่ดี : นั่นไง….ง..งู สองตัวเลย

ลุงเพียร : อะไรของเอ็ง ง…งู..สองตัว

ใฝ่ดี : งง…ไงละครับลุง

ลุงเพียร : ปัดโธ่….เอ็งจะงงอะไร งบกระแสเงินสดทางอ้อม ในส่วนกระแสเงินสดจากกิจกรรมการดำเนินงาน จะไม่ใช่การคำนวนจากกระแสเงินสดเข้าออกจากการผลิตและจำหน่ายสินค้าหรือบริการเหมือนอย่างทางตรง แต่จะเริ่มโดยนำเอาผลกำไรหรือขาดทุนสุทธิในรอบระยะบัญชีนั้นมาเป็นตัวตั้ง แล้วนำรายการทางบัญชีอื่นๆ ที่ไม่เกี่ยวข้องกับเงินสด หรือไม่กระทบกับเงินสด เช่น ค่าเสื่อมราคา ค่าตัดจำหน่าย มาปรับเป็นตัวเลขเพื่อใช้หักลบและบวกเพิ่มแทน

แต่ไม่ว่าจะวิธีจัดทำงบกระแสเงินสดแบบทางตรงหรือทางอ้อมจะมีรายละเอียดแตกต่างกันในการมองตัวเลขในส่วนกิจกรรมดำเนินงาน (CO) แต่ก็เป็นการคิดที่ยืนอยู่บนตัวเลขจากข้อมูลชุดเดียวกัน จึงทำให้ผลลัพธ์ของทั้ง 2 วิธีได้ผลลัพธ์ของกระแสเงินสดจากกิจกรรมดำเนินงาน (CO) เท่ากัน ส่วนการแสดงกระแสเงินสดจากกิจกรรมลงทุน (CI) และกระแสเงินสดจากกิจกรรมจัดหาเงิน (CF) ก็ยังคงเหมือนเดิม เข้าใจรึยัง………………………………..

ใฝ่ดี : แจ่มแจ้ง..ครับลุง

ลุงเพียร : แจ่มแจ้ง..อีกละ แล้วตอนบ่ายอย่าวิ่งมาถามอีกน่ะ ลุงครับผมลืม อย่างงั้นอย่างนี้….

เพิ่มเติมอีกหน่อยละกัน ข้อมูลที่ได้จากการจัดทำงบกระแสเงินสดทำให้ทราบว่าในช่วงระยะเวลาที่ผ่านมาการดำเนินกิจการมีเงินสดรับเข้ามาจากส่วนใด และใช้จ่ายเงินสดไปกับกิจกรรมอะไรบ้าง จึงถือว่าเป็นเข็มทิศนำทางที่มีความสำคัญมากสำหรับผู้บริหารหรือผู้ประกอบการ เพราะทำให้เราตอบคำถามได้มากมายทั้งการกระจุกตัวของรายจ่าย ความลงตัวของรายได้ หรือแม้แต่ความคุ้มค่าในการลงทุนเพิ่มหรือขยายกิจการ เพราะงบกระแสเงินสดนั้นคือการสรุปภาพการใช้เงินของธุรกิจของเรานั่นเอง

ใฝ่ดี : โอเค….แจ่มชัด ครับลุง ไม่แจ่มแจ้งก็ได้

ลุงเพียร : ไหน..มานี่สิ..มาใกล้ๆ ลุงอีกหน่อยสิ

ใฝดี : เรื่องอะไรจะไป…ไปลุงก็เขกกะบาลผมอะสิ ไปแล้วดีกว่า ขอบคุณครับ…………

ลุงเพียร : แหม….มันไหวตัวทัน